Tarihi

Termessos, doğası itibari ile en güzel korunmuş antik kentlerinden biridir. Antalya’nın 30 km doğusunda yer alan kent, Güllük Dağ’ına konumlandırılmıştır. El değmemiş yapısı ile sık orman ve bitkilerin arasına saklanmıştır. Kaynaklardan edinilen bilgiye göre Termessos ismindeki çift “s” harfi, şehrin Anadolu insanları tarafından kurulduğunu bizlere göstermektedir.

Şehrin en önemli özelliği Büyük İskender’in kenti kuşatmaya çalışması ve hem şehrin coğrafi konumunun oluşturduğu doğal savunması nedeni ile hem de halkın savunması ile çekilmek zorunda kalmasıdır.

Termessos’ta 2300 yıllık yol bulundu

Günümüze kadar kapsamlı bir çalışma yapılmamış antik kentte Antalya Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü sur duvarları ile başladıkları çalışmalarda 2300 yıllık yol bulduğunu açıklamıştır. Büyük İskender’in de bu yolu kullandığı düşünülmektedir.

Bu linkten Hürriyet’in haberine ulaşabilirsiniz.

Komutan Alcetas

Büyük İskender’in ölümü sonrası generalleri arasında savaş çıkmıştır. Generallerinden Antigonos, kendisine rakip olarak gördüğü diğer general olan Alcetas’a savaş açmıştır. Antigonus’un güçlü ordusu ile başa çıkamayan Alcetas ve arkadaşları Termessos’a sığınmışlardır.

savaş sahnesi (temsili)

Termessos’lular önce Alcetas’a yardım edeceklerini söyleyip, şehir tehlike altında kalınca Alcetas’ı almaya gelen Antigonos’a teslim etmeye karar vermişlerdir.

Teslim olacağına kendini öldüren Alcetas’ın cesedini Antigonos’a vermişlerdir. Antigonos cesede günlerce işkence yaptıktan sonra gömmeden şehirden ayrılmıştır. Kentin genç halkı Alcetas’a saygıdan ötürü cesedini geri alıp, gömmüşlerdir. Alcetas’ın hatırasına bir anıt mezar yapmışlardır.

Alcetas’ın Mezarı

Mezar, M.Ö. dördüncü yüzyıla ait olduğu düşünülen, ata binen bir savaşçının betimlemeleriyle bezenmiştir. Genç Termessos’luların General Alcetas’ın trajik ölümünden ne kadar fazla etkilendikleri ve onun için görkemli bir mezar yaptıkları bilinmektedir.

Tarihçi Diodoros, Alcetas’ın Antigonos ile at üzerinde savaştığını kaydeder. Çakışan bu olaylar, aslında mezarın Alcetas’a ait olduğuna ve rölyefde betimlenenin de o olduğuna işaret eder

Savaş, yağma bakımından şanslı olan kent, terk edildikten sonra yeni bir yerleşime ev sahipliği yapmamıştır. Doğal tahribin dışında oldukça sağlam ve iyi korunmuş kentlerdendir. Şehir bir dönem Mısır’ın egemenliği altına girmiştir. Sonrasında Roma ile müttefikliğinden dolayı bağımsızlığını ilan etmiştir.

Şehrin kalıntıları Helenistik surlar ile başlayıp, dağın zirvesine kadar devam etmektedir.

Tiyatro

Kentte sağlam kalan ve en iyi korunmuş yapıların başında gelmektedir. 4200 kişilik oturma yeri mevcuttur. Helenistik dönemde yapılan tiyatro kesme taş işçiliği ile yapılmıştır. Agoranın doğusunda bulunan tiyatro, manzaraya hakim konumdadır. Roma tiyatrosunun en belirgin örneklerindendir.

Sahne binası M.S. ikinci yüzyılın özelliklerini gösterir. Bunun arkasında sadece uzun, dar bir oda vardır. Burası, görkemli bir şekilde süslenmiş cepheyi kesen beş kapı ile oyunun sahnelendiği podyuma bağlanır.

Pamphylia Ovasının üzerinde manzaraya hakim olan tiyatro hiç şüphesiz Termessos ovasının en göz alıcı yapısıdır.

Agora

Günümüzde çok yıkık durumdadır. Açık hava pazar yeri olan bu yapının zemini taş bloklar üzerinde yükselmiştir.

Üç yanında stoalarla çevrilen agora iki katlı stoada bulunan yazıtta Pergamum Kralı II. Attalos tarafından dostluk kanıtı olarak hediye edilmiştir.

Gymnasium

Agora’nın kuzeydoğusunda yer alan kalıntıların gymnasiuma ait olduğu düşünülmektedir fakat sık ağaç ve bitkilerin arasında bulunması oldukça zordur.

Hamam kompleksi

Mezarlıklar

Şehrin güneyi, batısı ve kuzeyinde çoğu şehir duvarları içerisinde olan, kayaya oyulmuş mezar taşları bulunan geniş mezarlar vardır.

Bouleuterion Odeon

Tiyatronun 100 metre ilerisinde bulunan yapının M.Ö birinci yüzyıla uzandığı düşünülmektedir. İyi korunmuş olan odeonda iyi kalite yontma taş duvarcılığı örneğini görmek mümkündür. Alt kısım sade ve iki kapı ile ayrılmışken, üst kat kare şeklindeki taş bloklardan oluşmuştur. Kaynaklar yapının orjinalinde çatısı olduğunu düşünmektedir.

Şuanda içi toprak dolu olan harabe binanın düzeni hakkında bilgi sahibi olmak mümkün değildir. Molozların arasında olan renkli parçaların duvarların mozaik ile süslü olacağını gösterdiği ileri sürülmektedir.

Heroum (Kahraman Mezarı)

Şehirde yaşayan bir kahramana ait olduğu düşünülen bu mezarın kahramanlıklarını anlatan 3 ayrı kaidesi bulunmaktadır. Ancak maalesef günümüze kadar ulaşamamıştır.

Artemis Tapınağı

Halen ayakta duran ve tamamlanmış olan girişte bulunan bir yazıta göre, bu tapınak Artemis’e ithaf edilmiştir ve hem harabe hem de içindeki kült heykel Aurelia Armasta isimli bir kadın ve kocası tarafından kendi gelirleri kullanılarak yaptırılmıştır.

Tarzına bakılarak tapınağın tarihinin M.S. ikinci yüzyılın sonlarına kadar uzandığı söylenebilir.

Boyutlarına göre değerlendirilecek olursa bu tapınak, Termessos’un en büyük tapınağı olmalıdır.

Kurucunun Evi

Şehrin güneybatısında, “Kurucunun Evi” olarak adlandırılan Roma tipinde güzel bir villanın kalıntıları yer almaktadır. Cephe duvarı dor düzeninde olan ve 6 m. yüksekliğe erişen yapı, kapısının sol tarafındaki kitabeden dolayı ‘Kurucunun Evi” adını almıştır.

Alanda bulunana bir yazıta göre evin sahibinden, şehrin kurucusu olarak övgüyle söz edilir. Büyük olasılıkla bu ev şehrin kurucusuna ait değildi, ileri sürülene göre şehre harika hizmetler sunan ev sahibine bir ödül olarak verildi.

Nasıl Gidilir?

Termessos konum itibari ile ulaşımı zor bir antik kenttir.

Özel aracınız varsa giriş kapısına kadar gidip, sonrasında patika yolu tırmanarak kenti gezebilirsiniz. Parkuru orta zorlukta diyebiliriz. Kentte patika yolun bazı kısımları toprak kayması sebebi ile yürüyüşünüzü zorlaştırmaktadır.

Özel aracınız olmadan gidecekseniz izlenebilecek yol; Antalya Otogar’dan Korkuteli minibüsleri ile Termessos kavşağında inebilirsiniz. Kavşakta genelde sizleri yukarı çıkarmak için bekleyen taksi bulunmaktadır.

Taksi ile kentin kalıntılarının başladığı bol virajlı yolu takip ederek tırmanmaya başlıyorsunuz. Termessos milli parkı kentin çevresinde olduğu için taksi ile tırmandığınız virajlı yolda yabani hayvanlara rastlamanız mümkündür.

Taksiler Termessos tarifesi belirlemişlerdir. Taksiler ile pazarlık yapabilirsiniz, fakat antik kente çıkan yol gerçekten uzun, yokuş olduğu için kolay bir parkur olmayacaktır. Antik kentin içindeki parkurunda yokuşlu ve orta zorlukta olduğunu düşünürseniz taksi bu aşamada tavsiye edilen en iyi yol olacaktır. Enerjinizi antik kente saklamanızı tavsiye ederiz.

Yakınında alışveriş yapacağınız bir yer bulunmadığı için yanınıza bol su ve atıştırmalık götürmeniz faydalı olacaktır. Toprak ve taşlı patika yol için rahat bir yürüyüş ayakkabısı en büyük kurtarıcınız olacaktır.

Hava sıcak dahi olsa yüksekliğin fazla olması sebebi ile yanınızda hırka vb. olmasında fayda olacaktır. Gezerken güneşten korunmak için şapkanızın olması kesinlikle tavsiyemizdir.

Antik kentte bizi en çok etkileyen yapı tiyatro olmuştu. Tiyatro uçurumun kenarına yapılmış olması sebebi ile hem manzarası muhteşem, hemde hemen arkasında bulunan dağ ile bütünlük sağlamış durumdadır. Ayrı bir dünyaya açılan bir kapı gibi, size muazzam bir görsel şölen sunmaktadır.

Bulutlara değebileceğiniz hissi ve tam anlamı ile sessizlik şehir yaşamından yorulmuş ruhlarınıza iyi gelecektir. 😉

Yazar Hakkında

İlgili Yazılar

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.